HDMI
nedir?
Yüksek çözünürlüklü televizyonlardan önce birçok televizyon
görüntüyü 4:3 oranında yani kabaca bir kare şeklinde
göstermekteydi. Bu televizyonlar 704×480 piksel çözünürlük
değerlerine sahipti. Gösterilen görüntüler İnterlaced
yapıdaydı. Yani hareket eden her bir görüntü iki yarım
resimden oluşmaktaydı. İnterlaced yapıda her bir resim iki
resim parçasından oluşsa da bu resim değişimi insan gözü
tarafından algılanmaz. Eski nesil televizyonlar analog
sinyallere dayanmaktadır. Analog sinyaller düzenli olarak
değişen elektrik akımından oluşmaktaydı.
HDTV’ de ise dijital sinyal
kullanmaktadır. Yani 1 ve 0' lardan oluşan bilgileri işleme
alınır. Bu bilgiler kablo üzerinden elektrik pulsları
şeklinde iletilir. HDTV 16:9 görüntü oranına sahiptir. Yani
görülen görüntü dikdörtgen şeklindedir böylece daha geniş
bir alanın görüntüsü ekrana aktarılabilir. Ayrıca eski nesil
analog sistemlere göre daha yüksek çözünürlüğe sahiptir.
HDTV’ ler ile beraber günümüzde 1920×1080 piksel çözünürlüğe
ulaşılmıştır. HDTV progressive yapıdadır. Yani herbir frame
tek parça resimden oluşmaktadır.
Anlaşılacağı üzere HDTV standart
TV’ lere göre daha geniş bir ekrana sahiptir, daha fazla
pikseli vardır ve yenileme oranı daha yüksektir. Bunun yanı
sıra HDTV eski nesil televizyonlardan daha fazla renk
gösterebilmektedirler. HDTV dijital formatta bilgi
alabilirse analog bilgiyi çevirmek için kullanacağı zaman ve
enerjiden de tasarruf edecektir.
HDMI dijital cihazları birbirine yüksek bant genişliğinde
bağlayabilmek için geliştirilen bir standarttır. Doğru bir
kurulumla HDMI ev sinema sisteminde gözle görülür bir fark
yaratacaktır.
Bu makalede HDMI kablonun içinde neler gerçekleştiğine,
standart özelliklerine ve zayıf yanlarına değinilecektir.
HDMI Sinyalleri
HDTV ile iletilen sinyalin bir kodlama aşamasından geçmesi
gerekmektedir. HDMI sinyali bir yerden başka bir yere
ulaşmak için transition minimized differential signalling (
TDMS ) metodunu kullanmaktadır. TDMS kablo uzunluğu
nedeniyle sinyalde oluşabilecek zayıflamayı azaltacak bir
kodlama türüdür. Bu kodlama aşağıdaki adımlarla
gerçekleşmektedir :
- HD-DVD gibi bir sinyal gönderici cihaz sinyal kalitesinde
bir azalma olmaması için encode işlemi yapar.
- Bükülü kablonun biri kendi sinyalini taşır diğerleri ise
sinyalin ters eşleniğini taşırlar.
- HDTV gibi bir alıcı cihaz gelen sinyali decode eder.
Sinyal ve ters eşleniği arasındaki farkı ölçer. Elde ettiği
bilgi kayıpları karşılamak için kullanır.
HDMI ayrıca veri güvenliğini sağlamak konusunda da
yeteneklere sahiptir. Yüksek bant genişlikli kopya koruma (
HDCP ) teknolojisine sahiptir. HDCP bir tanımlama
protokolüdür. Temel olarak herbir home-theather cihazının
tanımlama ve şifreleme datası vardır.
HDMI Bağlantıları
Home-theather malzemelerini birbirine bağlamak için birçok
yol bulunmaktadır.
Kompozit video : İki kanal renk ve üçüncü bir kanal olarak
parlaklık bilgilerini taşıyan analog video sinyali taşır. Bu
video kabloları bağlantı için RCA konnektörleri kullanırlar.
S-video : Tek bir kablo ve dört pinli bir konnektör ile
analog video sinyalini iletir.
DVI : Bilgisayar monitörlerinde sıkça kullanılan 29 pinli
bir bağlantıdır.Kompozit video ve s-video sinyallerinin
tersine dijital sinyal taşır.
Birçok HDTV erken dönem adaptörler DVI’ ya dayanmaktaydı.
HDMI geliştirildikten sonra DVI yerini HDMI’ ya bırakmıştır.
DVI ve HDMI’ da TMDS protokolünü kullanmaktadırlar yani
birbirleriyle uyumludurlar. Bir HDMI kabloyu DVI porta
takmak için pasif bir adaptör yeterli olacaktır.
DVI ve HDMI konnektörler bazı benzer noktaları daha vardır.
Her ikiside sinyalleri iletmek için pinlerden oluşan bir
ızgaraya sahiptir. DVI 29 pine sahiptir. HDMI type A ise 19
pine sahiptir. DVI konnektörlerin ayrıca takıldığı cihaza
tutturulması için iki adette vidası bulunmaktadır. HDMI
konnektörler ise takılması için ekstra bir desteğe ihtiyaç
duymazlar.
Dijital kameralar gibi bazı
elektronik aletlerde minyatür HDMI konnektörler kullanmak
gerekebilir. Bu konnektörle 29 pinlidir ve type B olarak
isimlendirilirler.
HDMI’ da kullanılan kablolar iki kategoriye ayrılır.
Category 1 kablolar 74.25 MHz, Category 2 kablolar ise 340
MHz hıza sahiptirler.